سابقه و هدف: استفاده از سویای برشته در جیره گاوهای شیری رایج است، اما دمای برشته کردن و اثر آن بر عملکرد دام و بخش های پروتئینی جیره به خوبی شناخته نشده است. برای از بین بردن مواد ضد تغذیه ای و افزایش پروتئین عبوری، دانه سویا فراوری می شود و حرارت رایج ترین روش فراوری دانه سویا است. هدف اصلی این تحقیق برآورد اثر دمای برشته کردن سویا بر بخش های پروتئینی جیره، عملکرد شیردهی گاوهای شیرده، و مقایسه اقتصادی دانه سویای برشته با کنجاله سویای لیگنوسولفاته بود.مواد و روش ها: برای بررسی تاثیر سویای برشته شده در دماهای مختلف بر مصرف خوراک، تولید و ترکیب شیر از 8 گاو هلشتاین اواسط زایش، با میانگین روزهای شیردهی 14±92 و تولید شیر 42.9±3 کیلوگرم در روز، در یک طرح مربع لاتین 4×4 تکرار شده استفاده شد. تیمار شاهد دارای کنجاله سویای لیگنوسولفاته و نمک های کلسیمی اسیدهای چرب بود و تیمارهای 2، 3 و 4 به ترتیب دارای سویای برشته شده در دمای 115، 130 و 145 درجه بودند. جیره ها دارای 40 درصد علوفه و 60 درصد کنسانتره بود.یافته ها: ماده خشک مصرفی تمایل به افزایش در جیره شاهد نسبت به جیره های دارای سویای برشته داشت. تولید شیر و شیر تصحیح شده در جیره شاهد از جیره های دارای سویای برشته بیشتر بود. تفاوتی در کارایی (شیر تصحیح شده بر مصرف خوراک) بین جیره شاهد و جیره های دارای سویای برشته و همچنین بین دماهای مختلف برشته کردن وجود نداشت. درصد چربی شیر برای سویای برشته شده در دمای 130 درجه از سویای برشته شده در دماهای 115 یا 145 درجه بیشتر بود. از لحاظ اقتصادی، جیره شاهد نسبت به جیره های دارای سویای برشته گران تر بود و نسبت درآمد به هزینه جیره های حاوی دانه سویای برشته بطور معنی داری نسبت به جیره شاهد بیشتر بود. جیره حاوی دانه سویای برشته شده در دمای 130 درجه نسبت به سایر جیره ها میزان کمتری از پروتئین قابل هضم در روده داشت. دانه سویای برشته شده در دمای 130 و 145 درجه میزان کمتری از بخش پروتئین با تجزیه متوسط و میزان بیشتری از بخش پروتئین کند تجزیه نسبت به دمای 115 درجه و تیمار شاهد داشتند. پروتئین غیر قابل تجزیه همبستگی بیشتری با تولید شیر و ماده خشک مصرفی نسبت به پروتئین قابل تجزیه داشت. در بین بخش های مختلف پروتئینی، بخش با تجزیه متوسط در شکمبه همبستگی بالایی با مصرف خوراک، تولید و ترکیبات شیر داشت.نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که گاوهایی که جیره شاهد مصرف کردند تولید شیر و مصرف خوراک بالاتری از گاوهایی که سویای برشته مصرف کرده بودند داشتند. در بین دماهای مختلف برشته کردن (115، 130 و 145 درجه)، سویای برشته شده در دمای 115 درجه سانتی گراد مصرف خوراک کمتر و تولید شیر بالاتری داشت. بخش پروتئین با تجزیه متوسط در شکمبه مهمترین بخش بین بخش های پروتئینی است و بیشترین همبستگی را با مصرف خوراک، تولید و ترکیب شیر دارد.

به کار گیری استراتژی های تغذیه ای به منظور کم کردن سهم پروتئین خام جیره با حفظ عملکرد تولیدی و یا استفاده از منابع پروتئینی با تجزیه پذیری کم تر در شکمبه می تواند نیتروژن آمونیاکی شکمبه و نیتروژن اوره ای پلاسما را کاهش داده و از این طریق اثرات مثبتی بر عملکرد تولیدی داشته باشد. بر این اساس در این پژوهش جایگزینی دانه سویای فرآوری شده با کنجاله سویا بر تولید شیر و نیتروژن اوره ای پلاسمای گاوهای شیرده هلشتاین با استفاده از چهار راس گاو شکم اول (میانگین روزهای شیردهی 20 ± 96) و چهار راس گاو شکم دوم (14± 113) در قالب طرح مربع لاتین 4 x 4 مورد ارزیابی قرار گرفت. جیره های آزمایشی عبارت بودند از: 1) جیره حاوی 13.55 درصد (بر اساس ماده خشک) کنجاله سویا؛ 2) جیره حاوی 15.22 درصد دانه سویای برشته شده؛ 3) جیره حاوی 15.55 درصد دانه سویای اکسترود شده؛ و 4) جیره حاوی مخلوط یکسان (7.69 درصد) دانه سویای برشته و اکسترود شده. تولید شیر تحت تاثیر جیره های آزمایشی قرار نگرفت. اگر چه شکم زایش درصد پروتئین شیر را تحت تاثیر قرار نداد اما گاوهای شکم اول پروتئین شیر (p=0.07) بیشتری تولید کردند. نیتروژن اوره ای پلاسما (11.19 در مقابل 14.90 میلی گرم بر دسی لیتر) و نیتروژن اوره ای شیر (10.58 در مقابل 13.10 میلی گرم بر دسی لیتر) در جیره های دارای دانه سویای فرآوری شده به طور معنی داری کاهش یافت. نتایج نشان داد که جایگزینی دانه سویای فرآوری شده با کنجاله سویا تاثیری بر درآمد خالص حاصل از فروش تولید شیر نداشت اما نیتروژن اوره ای پلاسما و شیر را کاهش داد.

باتوجه به اهمیت یافتن جایگزین های مناسب برای پودرکاکائو، ترکیب شیمیایی، ویژگی های فیزیکوشیمیایی و عملکردی، خصوصیات فیزیکی و جریان پذیری (زاویه ی ریپوز، ضریب هاسنر و اندیس تراکم پذیری کار)، همچنین ویژگی های حرارتی، آنتی اکسیدانی و حسی آرد سویای برشته شده در فرایند حرارتی دانه های سویا در دمای 165 درجه ی سانتی گراد، در زمان های 4، 6، 8، 10 و 12 دقیقه بررسی شد. مقادیر عناصر کلسیم، سدیم، آهن، روی، منگنز، مس و منیزیم با اعمال فرایند برشته کردن در نمونه ها افزایش نشان داد. با افزایش زمان برشته کردن، زاویه ی ریپوز در نمونه ها کاهش نشان داد. ضریب هاسنر و اندیس تراکم پذیری کار به ترتیب در نمونه ی آرد خام سویا 1/51 و 33/33 بود و پس از برشته کردن به 1/40 و 28/73 کاهش یافت. پژوهش نشان داد آرد سویا دارای جریان پذیری نسبتاً ضعیفی است و در محدوده ی پودرهای روان قرار نمی گیرد. پارامتر رنگی L* که به عنوان شاخص دما زمان در فرایند برشته کردن مواد غذایی (نظیر قهوه و کاکائو) مورداستفاده قرار می گیرد، با افزایش زمان کاهش یافت. نتایج حاصل از بررسی فعالیت آنتی اکسیدانی نشان داد که با افزایش زمان، فعالیت ضدرادیکالی و مقدار فنول کل در نمونه ها افزایش یافت و همبستگی معنی داری بین میزان فنول و فعالیت ضدرادیکالی مشاهده گردید (0/05>P). تجزیه وتحلیل حرارتی نمونه نشان دهنده ی پایداری حرارتی بالای آرد سویای برشته می باشد. نتایج ارزیابی حسی نشان داد نمونه ی آرد برشته شده برای 8 دقیقه را به لحاظ پذیرش کلی، قابل مقایسه با پودر کاکائو می باشد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

سابقه و هدف: دانه های روغنی به منظور تامین همزمان انرژی و پروتئین در تغذیه نشخوارکنندگان استفاده می شوند. برای از بین بردن مواد ضدتغذیه ای و افزایش پروتئین عبوری، بایستی دانه های روغنی فرآوری شوند و استفاده از حرارت، رایج ترین روش فرآوری دانه سویاست. هدف اصلی از اجرای این پژوهش بررسی تاثیر جایگزینی دانه سویای خام، اکسترود شده و برشته شده با کنجاله سویا بر عملکرد پروار، فراسنجه های شکمبه ای، قابلیت هضم ظاهری و رفتار تغذیه ای در بره های نر افشاری بود. مواد و روش ها: چهل و دو راس بره نر نژاد افشاری 3 الی 4 ماهه با وزن اولیه 2± 30 کیلوگرم در قالب طرح کاملا تصادفی با 7 تیمار و هر تیمار با 6 تکرار، بمدت 74 روز شامل 14 روز دوره عادت دهی و 60 روز دوره نمونه گیری استفاده شد. جیره های غذایی با مقادیر انرژی و پروتئین یکسان و نسبت علوفه به کنسانتره 30 به 70 تنظیم شدند. تیمارهای آزمایشی به ترتیب شامل: تیمار 1: جیره پایه حاوی 15 درصد کنجاله سویا، تیمار 2: جایگزینی 5/7 درصد از کنجاله سویا با سویای خام در جیره پایه، تیمار 3: جایگزینی تمام کنجاله سویا با سویای خام، تیمار 4: جایگزینی 5/7 درصد از کنجاله سویا با سویای اکسترود شده، تیمار5: جایگزینی تمام کنجاله سویا با سویای اکسترود شده، تیمار 6: جایگزینی 5/7 درصد از کنجاله سویا با سویای برشته شده، تیمار7: جایگزینی تمام کنجاله سویا با سویای برشته شده بود. خوراک مصرفی بصورت روزانه و وزن بره ها هر هفته یک بار تا سن کشتار اندازه گیری شد. یافته ها: بر اساس نتایج پژوهش، ماده خشک مصرفی تحت تاثیر جیره های آزمایشی قرار گرفت (01/0P<)، به طوری که جیره حاوی 15 درصد سویای برشته شده با میانگین 799/1 کیلوگرم در روز بیشترین ماده خشک مصرفی را نشان داد. جیره های غذایی تاثیر معنی داری بر افزایش وزن روزانه داشتند (05/0P<). استفاده از 5/7 درصد دانه سویای اکسترود شده و 15 درصد دانه سویای برشته شده باعث افزایش وزن روزانه نسبت به جیره حاوی 15 درصد کنجاله سویا و 15 درصد سویای خام گردید (05/0P<). استفاده از دانه سویای اکسترود شده و برشته شده در تمام سطوح نسبت به کنجاله سویا و دانه سویای خام ضریب تبدیل غذایی را کاهش داد (01/0P<). تاثیر جیره های آزمایشی بر قابلیت هضم دیواره سلولی بدون همی سلولز معنی دار بود (05/0P<) اما بر قابلیت هضم ماده ی خشک، پروتئین خام و ماده ی آلی معنی دار نبود. غلظت مولی اسیدهای چرب فرار شکمبه و رفتار تغذیه ای بره ها تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از دانه سویای اکسترود شده و برشته شده با بهبود افزایش وزن روزانه، کاهش ضریب تبدیل غذایی و افزایش قابلیت هضم مواد مغذی موجب افزایش عملکرد بره های افشاری گردید.

این آزمایش به منظور بررسی اثر جایگزینی دانه کامل سویای برشته شده با کنجاله سویا بر عملکرد و برخی فراسنجه های خونی جوجه های گوشتی انجام شد. 192 قطعه جوجه خروس یکروزه راس 308 در قالب طرح کاملاً تصادفی به چهار تیمار و چهار تکرار تقسیم شدند. دانه سویا در دمای 130 درجه سانتیگراد به مدت 30 دقیقه برشته و از سن 42-15 روزگی در چهار سطح صفر، 25، 50 و 75 درصد جایگزین کنجاله سویا شد. جیره ها دارای پروتئین خام و انرژی قابل متابولیسم تقریباً یکسان بودند. در 42 روزگی یک قطعه جوجه از هر تکرار خونگیری و ذبح شد. نتایج نشان داد با افزایش سویای برشته شده، افزایش وزن و خوراک مصرفی در دوره رشد کاهش یافت. در دوره پایانی در سطح 75 درصد، میانگین افزایش وزن، وزن بدن و خوراک مصرفی بطورمعنی داری پایین تر از سایر سطوح بود. ضریب تبدیل غذایی در دوره رشد تحت تأثیر تیمارها قرار نگرفت ولی در دوره پایانی تیمار شاهد ضریب تبدیل بهتری نسبت به سایر تیمارها داشت. با افزایش سویای برشته شده، وزن کبد و چربی حفره شکمی افزایش یافت و اختلاف آن در تیمار 75 درصد نسبت به سایر تیمارها معنی دار بود. غلظت کلسترول و HDL سرم در تیمار شاهد نسبت به سایر تیمارها بطور معنی داری کمتر بود. غلظت آسپارتات ترانس آمیناز سرم (AST) در تیمار 75درصد بطور معنی داری کمتر از سایر تیمارها بود و کراتین فسفو کیناز (CPK) در تیمار شاهد بطور معنی داری کمتر از سایر تیمارها بود. نتایج این آزمایش نشان داد که جایگزینی 50 درصد از کنجاله سویای جیره با دانه کامل سویای برشته شده از سن 15روزگی تأثیر منفی بر عملکرد جوجه های گوشتی نداشته و HDL خون آنها را افزایش می دهد.

این آزمایش برای تعیین بخش های نیتروژن و تجزیه پذیری شکمبه ای ماده خشک و پروتئین دانه سویای خام و حرارت داده شده (برشته یا اکسترودشده) انجام شد. نمونه ها در زمانهای 2، 4، 8، 16، 24 و 48 ساعت در شکمبه 4 راس بره نر کردی (با میانگین وزن زنده 50±3 کیلوگرم) دارای کانولای شکمبه انکوباسیون شدند. بخش های مختلف نیتروژن نمونه ها با روش های شیمیایی اندازه گیری شد. اکسترود کردن، نیتروژن غیرپروتئینی و پروتئین غیرقابل حل در شوینده اسیدی در دانه سویا را کاهش داد. برشته کردن، پروتئین قابل حل در بافر و نیتروژن قابل حل در شوینده خنثی را در مقایسه با سویای خام به ترتیب کاهش و افزایش داد. کمترین مقدار نیتروژن غیرپروتئینی و پروتئین غیرقابل حل در شوینده اسیدی در سویای اکسترودشده مشاهده شد. اکسترود کردن دانه سویا بخش سریع تجزیه (a) و بخش کند تجزیه (b) پروتئین را به ترتیب کاهش و افزایش داد. برشته کردن و اکسترود کردن به طور معنی داری نرخ تجزیه پذیری (c) را کاهش دادند. تجزیه پذیری موثر ماده خشک و پروتئین خام دانه سویا به طور معنی داری به وسیله فرآوری حرارتی کاهش یافت. برشته کردن و اکسترود کردن بر بخش بالقوه قابل تجزیه (a+b) ماده خشک و پروتئین خام دانه سویا اثری نداشتند. فرآوری حرارتی به طور موثری باعث تغییر در بخش های نیتروژن و کاهش تجزیه پذیری پروتئین خام دانه سویا در شکمبه در مقایسه با سویای خام شد. همچنین اکسترود کردن در مقایسه با برشته کردن نیتروژن غیرپروتئینی و پروتئین غیرقابل حل در شوینده اسیدی، بخش سریع تجزیه و تجزیه پذیری موثر پروتئین دانه سویا را به طور معنی داری کاهش و بخش کند تجزیه آن را افزایش داد.

ارائه مکمل های چربی می تواند به شکل های متفاوت در جیره دام ها صورت گیرد. آزمایش حاضر به منظور بررسی تأثیر نحوه ارائه روغن سویا در گوساله های پرواری بر روی 18 رأس گوساله نژاد هلشتاین با میانگین وزن 210 کیلوگرم ± 23 صورت گرفت. سه تیمار آزمایشی شامل 1) روغن سویا مخلوط شده با جیره (DMSO)، 2) در قالب دانه سویای برشته شده (روست شده؛ RSB) و 3) در قالب دانه سویای اکسترود شده (ESB) بود. جیره ها به صورت هم نیتروژن و هم انرژی بودند. طول دوره آزمایشی 10 هفته بود. نتایج آزمایش نشان داد که مصرف خوراک، افزایش وزن و ضریب تبدیل خوراک گوساله های پرواری هلشتاین در این آزمایش تحت تأثیر شیوه ارائه چربی در جیره های مختلف قرار نگرفت. کمترین غلظت بتاهیدروکسی بوتیرات در آزمایش حاضر مربوط به دانه سویای اکسترود شده بود (04/0P=). غلظت تری گلیسرید در دام های مصرف کننده دانه سویای برشته شده بیشترین بود (01/0P=). فراسنجه های هضمی اندازه گیری شده در گوساله های پرواری نیز تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت (05/0P>). فعالیت نشخوار کردن در تیمارهای مختلف نیز معنی دار نبود. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که نحوه ارائه چربی در سطح استفاده شده (39 گرم در کیلوگرم ماده خشک مصرفی) تأثیر چندانی بر عملکرد و قابلیت هضم مواد مغذی جیره در گوساله های پرواری ندارد. مطالعات حاضر نیازمند بررسی نحوه ارائه روغن به اشکال متفاوت در سطح بالاتری برای گوساله های نر هلشتاین در حال رشد می باشد.

برشته کردن یک فرآیند حرارتی است و عوامل مختلفی از جمله دما و مدت زمان برشته کردن نقش مهمی در خصوصیات بافتی و حسی محصول دارند. در این تحقیق یک دستگاه برشته کن برای فرآیند برشته کردن تخمه آفتابگردان طراحی و ساخته شد. با استفاده از بینی الکترونیک، بو و رایحه حاصل از فرآیند برشته شدن نمونه ها بررسی و با استفاده از روش سطح پاسخ (طرح مرکب مرکزی) در محدوده دمایی 80 تا 160 درجه سلسیوس و محدوده زمانی 10 تا 30 دقیقه بهینه یابی شد. پاسخ حسگرهای بینی الکترونیک، پارامترهای رنگی شامل (L*، a*، b*، ΔE، BI) و ارزیابی حسی برای توسعه مدل های پیشگویی و بهینه سازی فرآیند برشته کردن تخمه آفتابگردان مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که افزایش دما و مدت زمان برشته کردن بر روی پاسخ حسگرهای بینی الکترونیک تأثیر معنی داری دارد. با افزایش دما و مدت زمان برشته شدن مقدار L* روند کاهشی داشت اما a*، b*، ΔE و BI روند افزایشی داشتند، همچنین بیشترین مقدار پذیرش کلی ارزیابان برای نمونه ی با دمای 120 درجه سلسیوس و مدت زمان 20 دقیقه حاصل شد. نقطه بهینه برای برشته کردن تخمه آفتابگردان با دستگاه ساخته شده دمای 116 درجه سلسیوس و مدت زمان 18 دقیقه به دست آمد. نتایج حاصل از تحقیق نشان دهنده کارایی مفید دستگاه ساخته شده بود و برای مدل های ارائه شده به روش سطح پاسخ برای پیش بینی مقادیر متغیرهای وابسته، نتایج بسیار نزدیکی با یافته های آزمایش به دست آمد. در تمامی ارقام مورد مطالعه (05/0